Hier groeit talent.

Wat gebeurt er als onderwijs, erfgoed en technologie samenkomen? Dan ontstaan projecten waarin leerlingen niet alleen leren, maar ook écht iets toevoegen. Bij het Varendonck College werkten derdejaars mavoleerlingen van Technologie & Toepassing samen met het Klok & Peel Museum aan een bijzondere opdracht voor de tentoonstelling ‘Uitgeleefd! Beesten en Botten uit Brabantse Bodem’. De uitdaging: ontwerp een bewegend skelet dat past binnen de tentoonstelling.

Van historisch onderzoek naar werkend prototype

De leerlingen startten met onderzoek naar dieren die vroeger in Noord-Brabant leefden. Vanuit die historische context ontstonden de eerste schetsen. Ideeën werden getest, aangepast en doorontwikkeld tot werkende prototypes. Technologie speelde daarbij een belangrijke rol. Met behulp van AI werden 2D-ontwerpen omgezet naar 3D-modellen. Deze modellen werden vervolgens door de leerlingen zelf aangepast en uitgewerkt. Met de 3D-printer en lasersnijder maakten zij de benodigde onderdelen, die samen werden gebracht tot één geheel.

Maar een skelet in een tentoonstelling moet méér doen dan stil hangen. Daarom brachten de leerlingen hun ontwerpen letterlijk tot leven. Ze werkten met motoren en programmeerden deze zo dat de skeletten daadwerkelijk konden bewegen. Tussentijds presenteerden zij hun voortgang aan het museum. Feedback werd serieus genomen en zichtbaar verwerkt in volgende versies. Zo ontstond een project waarin ontwerp, technologie en communicatie hand in hand gingen.

Leren buiten de schoolmuren

Een bezoek aan het Klok & Peel Museum gaf extra verdieping. De leerlingen bekeken de skeletten van dichtbij en gingen in gesprek met medewerkers van het museum. Dat directe contact met de opdrachtgever zorgde voor scherpere ontwerpen en een beter begrip van de context. Als afsluiting presenteerden de leerlingen hun eindresultaat via zelfgemaakte video’s. Niet alleen het eindproduct stond centraal, maar ook het proces: van onderzoek tot realisatie.

Het project krijgt bovendien een vervolg. Ook eerstejaars Technasiumleerlingen gaan met deze opdracht aan de slag. Daarmee groeit het uit tot een doorlopende samenwerking waarin erfgoed en technologie elkaar versterken. Onderwijs dat aansluit op de regio, leerlingen die werken aan échte opdrachten en technologie die zichtbaar wordt in de praktijk!

‍

Wat gebeurt er wereldwijd op het gebied van onderwijstechnologie? En wat kunnen we daarvan leren voor onze scholen in Helmond-De Peel? Met die vragen vertrok een groep van twaalf collega’s van het Vakcollege Helmond, het Hub van Doornecollege en het Varendonck College naar Londen voor een bezoek aan de BETT-beurs.

De BETT is de grootste technologiebeurs ter wereld voor het onderwijs en wordt jaarlijks in januari georganiseerd. Voor de drie scholen was het bezoek niet alleen een kans om nieuwe tools te ontdekken, maar vooral om samen te kijken hoe technologie het onderwijs kan versterken.

Technologie die het leren raakt

Op de beursvloer werd meteen duidelijk hoe breed onderwijstechnologie zich ontwikkelt. Van robots en makersoplossingen tot digitale leeromgevingen en creatieve tools: alles draait om actiever, persoonlijker en toekomstgerichter leren.

Bekende namen als Lego Education, Kahoot en Canva lieten zien hoe hun tools steeds slimmer en toegankelijker worden voor het onderwijs. Tegelijkertijd trokken ook minder bekende toepassingen de aandacht. Tools zoals Muute laten zien hoe feedback, communicatie en interactie tussen docent en leerling eenvoudiger en persoonlijker kunnen worden ingericht.

Wat opviel, was dat technologie steeds minder draait om ‘het apparaat’ en steeds meer om wat het mogelijk maakt in de klas. Niet techniek om de techniek, maar oplossingen die aansluiten bij hoe leerlingen leren en docenten werken.

Gesprekken met betekenis

Naast het bekijken van innovaties stond de BETT vooral in het teken van gesprek. Met verschillende bedrijven werd verkend wat hun oplossingen zouden kunnen betekenen voor het onderwijs in de regio. Daarbij ging het niet alleen om aanschaf, maar vooral om visie: hoe past een tool binnen ons onderwijs, wat vraagt het van docenten en hoe draagt het bij aan eigenaarschap bij leerlingen?

Juist doordat collega’s van drie verschillende scholen samen op pad waren, ontstonden waardevolle discussies. Wat werkt bij de ene school? Waar lopen anderen tegenaan? En hoe kunnen we elkaar versterken in het maken van keuzes rondom technologie?

Samen leren, samen kiezen

De kracht van deze BETT-reis zat niet alleen in de beurs zelf, maar in het gezamenlijke perspectief. Door samen te kijken, te vergelijken en te reflecteren, ontstond een gedeeld beeld van kansen en aandachtspunten.

Die uitwisseling ging ook buiten de beursvloer door. Tijdens informele momenten werd doorgepraat over wat inspirerend was, wat kritisch bekeken moet worden en welke ideeën het waard zijn om verder uit te werken binnen de scholen.

Technologie als middel, niet als doel

De reis naar Londen bevestigde wat binnen Techspot en Sterk Techniekonderwijs al langer centraal staat: technologie is geen doel op zich. Het is een middel om onderwijs beter, rijker en relevanter te maken.

Door samen internationale ontwikkelingen te verkennen en deze te vertalen naar de praktijk van Helmond-De Peel, zetten de scholen een volgende stap richting toekomstgericht onderwijs. De BETT bood daarvoor geen kant-en-klare antwoorden, maar wél inspiratie, richting en verbinding.

En juist die combinatie maakt dit soort gezamenlijke bezoeken zo waardevol.

‍

Bij het Varendonck College werken leerlingen van BWI en PIE samen aan een bijzonder en doorlopend leerproject: de bouw van een Tiny House. Een project waarin techniek, samenwerking en praktijkgericht leren samenkomen en waarin leerlingen stap voor stap ervaren wat bouwen écht inhoudt.

Op dit moment zijn de leerlingen volop bezig met verschillende onderdelen van het huisje. Zo wordt gewerkt aan de elektra, het installeren van een wc en het aanleggen van afvoeren. Ook is er al een vloer gestort die later betegeld wordt voor de douche. Daarnaast staat er inmiddels een keukenblokje en wordt er binnenkort verder gewerkt aan isolatie en de buitenbekleding. Met iedere fase krijgt het Tiny House steeds meer vorm.

De kracht van dit project zit in het leren door te doen. Leerlingen werken vakoverstijgend samen, denken mee over technische oplossingen en zien direct het resultaat van hun inzet. Niet vanuit losse opdrachten, maar binnen één doorlopend project waarin alle facetten van bouwen samenkomen.

Techspot volgt dit project met veel interesse. Later dit voorjaar keren we terug om de voortgang vast te leggen en te laten zien hoe dit Tiny House verder groeit. Wordt vervolgd.

Wat begint als een opdracht binnen de opleiding tot docent techniek, groeit bij Aukje van Gijsel uit tot een realistisch onderwijsproject met zichtbare impact. Voor haar studie aan Fontys moest ze een project ontwikkelen waarin leerlingen werken met open en gesloten ontwerpopdrachten, volgens een vaste ontwerpmethodiek. In plaats van een fictieve casus koos ze bewust voor de praktijk.

“Als je leerlingen echt wilt laten ervaren wat techniek is, moet het ook ergens over gáán,” vertelt Aukje. “Ik wilde geen verzonnen probleem, maar een opdracht die er echt toe doet en die ook uitgevoerd kan worden.” Die keuze leidde tot een samenwerking met Evers Machining in Geldrop. Een metaalbedrijf met een herkenbare vraag uit de dagelijkse praktijk.

Een echte vraag uit de fabriek

Bij Evers Machining liep men tegen een praktisch probleem aan. Gereedschap lag verspreid door de werkplaats, waardoor medewerkers veel tijd kwijt waren met zoeken. Per order moesten tools opnieuw verzameld worden, zonder vaste plek om alles overzichtelijk en veilig op te bergen.

“Dat is precies het soort probleem waar techniekonderwijs over zou moeten gaan,” zegt Aukje. “Het is concreet, zichtbaar en vraagt om slimme oplossingen.”

De opdracht voor de leerlingen was helder. Ontwerp een mobiele gereedschapskar waarin alle benodigde tools per order meegenomen kunnen worden naar de machine, en na afloop weer netjes teruggeplaatst worden. Gebruiksvriendelijk, veilig en praktisch.

Leren begint buiten het klaslokaal

Aukje ging met twee klassen leerlingen op bezoek bij het bedrijf. Ze fietsten samen naar de locatie, kregen een rondleiding door de fabriek en maakten kennis met de praktijk van werken in de metaal. Dat moment was bewust gekozen, omdat het project ook samenvalt met het keuzemoment aan het einde van het schooljaar.

“Leerlingen moeten dan kiezen of ze richting bouw of metaal willen,” legt Aukje uit. “Door ze hier rond te laten kijken, voelen, ruiken en zien wat het werk inhoudt, wordt die keuze veel echter.”

Na de rondleiding volgde meteen een meetopdracht. In een ruimte bij het bedrijf lagen alle gereedschappen uitgestald die uiteindelijk op de kar moesten komen. De leerlingen maten alles nauwkeurig op.

“Ik heb ze duidelijk gemaakt dat dit geen bijzaak was,” zegt Aukje. “Als je hier slordig meet, klopt straks je hele ontwerp niet. Dat maakt het meteen serieus.”

Ontwerpen volgens een vaste methodiek

Het project is opgebouwd volgens de ontwerpmethodiek onderzoeken, ontwerpen en leren, verdeeld over zes stappen. De onderzoeksfase vond grotendeels plaats bij het bedrijf zelf. Hoe wordt er nu gewerkt, wat gaat er mis en wat is er nodig?

Daarna gingen de leerlingen op school verder met schetsen en ontwerpen op papier. Aukje begeleidde dit proces met foto’s van de gereedschappen en vaste feedbackmomenten.

“Ik stuur niet op één juiste oplossing,” zegt ze. “Ik stel vooral vragen. Waarom kies je hiervoor? Hoe past dit bij de gebruiker? Zo leren ze nadenken over hun ontwerp.”

Rekenen met een doel

Voordat leerlingen hun eigen ideeën mochten uitwerken, bouwden ze allemaal eerst dezelfde basisgereedschapskar op schaal. Vooral het rekenen met schaal bleek uitdagend.

“Maar dat was juist een kans,” vertelt Aukje. “Samen met de wiskundedocent hebben we dit opgepakt. Dan zien leerlingen ineens waarom rekenen belangrijk is. Niet omdat het moet, maar omdat je het nodig hebt om verder te kunnen.”

Het project kreeg zo een vakoverstijgend karakter, waarbij techniek en wiskunde elkaar versterkten.

Van karton naar aluminium

Na het basisontwerp kregen de leerlingen meer vrijheid. Ze werkten prototypen van de indeling uit in karton. Er werd geknipt, geplakt, getest en aangepast op basis van feedback.

“Je ziet ze echt groeien in dat proces,” zegt Aukje. “Sommigen beginnen voorzichtig, anderen gaan meteen los. Maar iedereen leert dat een goed ontwerp ontstaat door proberen, aanpassen en opnieuw kijken.”

Inmiddels werken veel leerlingen hun definitieve indeling uit in aluminium. Aan het einde van de maand wordt het project afgerond. De opdrachtgever komt dan naar school om samen met de leerlingen de ontwerpen te bekijken en te beoordelen.

“Dat moment maakt het rond,” zegt Aukje. “Dan voelen leerlingen: dit is niet zomaar een schoolopdracht.”

Eigenaarschap en creativiteit

Wat Aukje vooral opvalt, is wat het werken met een echte opdrachtgever losmaakt. Leerlingen bedenken creatieve oplossingen, zoals gaasmandjes voor poetsdoeken, draaibare houders voor gereedschap en borstels die rechtop geplaatst kunnen worden.

“Niet elke leerling bloeit meteen op,” zegt ze eerlijk. “Maar de ruimte voor eigen ideeën en het gevoel van eigenaarschap werken enorm motiverend. Ze zien dat hun keuzes ertoe doen.”

Met dit project laat Aukje zien hoe onderwijs en praktijk elkaar kunnen versterken. Leerlingen leren ontwerpen, samenwerken en reflecteren, terwijl ze tegelijkertijd ontdekken wat techniek in de echte wereld betekent.

“Als ze aan het eind zeggen: dit heb ik zelf bedacht en gebouwd,” besluit ze, “dan weet ik dat het project geslaagd is.”

‍